Cyfarwyddwr : Joe Murphy

Cyfarwyddwr Cyswllt : Jac Ifan Moore

Addasiadau Cymraeg : Mari Izzard a Nia Morais

Dyma un o glasuron Shakespeare – comedi am gariadon a’u troeon trwstan a’r cyfan yn digwydd mewn coedwig llawn tylwyth teg a hudoliaeth. Fel arfer, llwyfannir y ddrama mewn gwisg draddodiadol ac ar set soffistigedig gydag effeithiau golau a sain gymhleth.

Ond os mai dyma beth ydych yn disgwyl gweld yn y cynhyrchiad yma, gwell i chi ail feddwl. Yn hytrach, mae’r fersiwn hwn o’r ddrama Breuddwyd Nos Ŵyl Ifan yn profi bod Shakespeare yn esblygu a goroesi ac yr un mor berthnasol heddiw ag erioed.

Dyma ddehongliad ffres, egniol a hynod ddoniol o’r clasur hwn. Mae’r cyfarwyddwr wedi mentro gwneud llawer o addasiadau ac maent yn rhai dewr a dychmygus. Gwelir merched yn chwarae rolau dynion a chymeriadau yn cyfnewid llinellau. Cymhleth? Na, dim o gwbl, oherwydd mae’r themâu, y gomedi a’r gwrthdaro mor amlwg ag erioed. Mae’r cynnwrf a’r diffyg cyfathrebu rhwng y cariadon, y tensiwn rhwng y bonedd a’r trigolion cyffredin a’r triciau mae’r tylwyth teg yn chwarae yn themâu amlwg drwy gydol y cynhyrchiad.

Yr hyn sy’n taro’r gynulleidfa yn syth yw’r moderneiddiad sydd wedi digwydd ac arddull gyfoes y cyfathrebu: e.e. merch yw Lysander yn y cynhyrchiad hwn ac wedi’i ail henwi’n Lysaana sydd mewn cariad gyda Hermia – mae Oberon, Brenin y Tylwyth Teg a Titania’r Frenhines, wedi cyfnewid llinellau ac o ganlyniad mae ystyr y stori’n newid ychydig. Yn y fersiwn hon, Titania sy’n chwarae tric ar Oberon drwy rhoi’r hylif blodau ar ei lygaid sy’n achosi iddo syrthio mewn cariad â Bottom! Hi sy’n rheoli ac yn meddu ar yr holl bŵer. Girl power go iawn!

Efallai bod hyn yn swnio’n gymhleth ond, wir i chi, mae’n gweithio ac mae’r cyfan yn syrthio i’w le yn hynod o gyfforddus.

Mae portread pob un o’r actorion yn y cynhyrchiad hwn yn hyfryd – pob un wedi meistroli elfennau unigryw a ffres i`w rolau. Mae ffocws cryf ar greu elfennnau doniol i`r cymeriadu ac mae’r actorion wedi canolbwyntio ar eu symudiadau a’u hystumiau i drosglwyddo hyn yn llwyddiannus. Roedd portread Sion Ifan o Oberon/Theseus yn arbennig a hefyd Nia Roberts fel Titania/Hippolyta. Roedd y ddau yn cydweithio ac yn dangos tensiynau eu perthynas yn hynod o effeithiol. Yn ogystal, roedd y cariadon, Dena Davies fel Hermia, Lauren Morais fel Lysanna, Tom Mumford fel Demetrius a Rebecca Wilson fel Helena yn portreadu egni ieuenctid ac angst torcalon yn hyfryd.

Ond i mi elfen fwyaf llwyddiannus y sioe oedd perfformiad y gweithwyr neu’r ‘mechanicals’, ac yn enwedig Sion Pritchard fel Bottom. Dyma beth oedd gwledd – y criw hurt a boncyrs yma’n ceisio ymarfer drama I’w pherfformio o flaen y Dug . Roedd amseru’r ddeialog a’r cydweithio rhwng yr actorion yn y darnau yma’n wych, gyda Bottom yn arwain y doniolwch a`r hurtrwydd yn hynod o gelfydd.

Un o uchafbwyntiau’r cynhyrchiad oedd diwedd y rhan gyntaf pan oedd Oberon wedi deffro a syrthio mewn cariad â Bottom oedd nawr yn gwisgo penwisg asyn! Er mwyn profi’i gariad ato, mae’n dechrau canu’r glasur, “I wanna know what love is” mewn arddull hollol dros y top a camp! Roedd y gynulleidfa wrth eu bodd wrth gwrs ac yn ymuno â’r canu i ddangos eu mwynhad! Roedd hyn yn coronni sefyllfa abswrd y cymeriadau drwy arddull fodern a doniol

iawn. Cafwyd sawl achlysur tebyg o ryngweithio rhwng y gynulleidfa a’r actorion yn arbennig pan oedd Puck ar y llwyfan, ac ar adegau, roeddech chi’n teimlo eich bod mewn pantomeim Shakesperaidd!

Elfen drawiadol arall oedd penderfyniad y cwmni i greu cynhyrchiad cwbl ddwyieithog. Roedd y Gymraeg fel arfer yn cael ei ddefnyddio gan y Tylwyth Teg ac yn cael statws cyfartal â’r Saesneg. Addasodd Mari Izzard a Nia Morais iaith Shakespeare i Gymraeg fodern fywiog, gan ddefnyddio amryw o dafodiaethoedd gwahanol. Llwyddodd y trosiad hwn i greu deialog fyrlymus a pherthnasol i gynulleidfa heddiw. Roedd isdeitlau wrth gwrs yn ymddangos law yn llaw â’r Gymraeg ond ni wnaeth hyn dynnu sylw’r gwyliwr o gwbl.

Nid yn unig addasiad y sgript, y cyfarwyddo a’r actio sydd i’w ganmol, ond hefyd yr elfennau technegol. Mae’r set yn foel a modern – yn debyg i set deledu, gydag un lefel ar ffurf ‘cat walk’. Does dim offer llwyfan a dim llawer o brops chwaith. Mae’r gofod yn enfawr ac yn cael ei ddefnyddio’n helaeth, ond does dim ôl addurno fel sydd mewn cynyrchiadau arferol o’r ddrama. Mae’n gynhyrchiad moel a minimalistaidd sy’n rhoi sylw i’r actio a’r sgript.

Mae’r sain a’r gerddoriaeth fodern hefyd yn ategu’n wych at y munudau o gomedi, ac yn ychwanegu at yr awyrgylch drwyddi draw.

Mae’r cynhyrchiad hwn yn profi bod Shakespeare yn gyrchadwy i gynulleidfoedd heddiw – ac mae modd gwerthfawrogi ei waith drwy arddulliau newydd a ffres. Mae’r fersiwn hon yn glyfar a boncyrs ar yr un pryd, ac yn addas i gynulleidfa eang. Llongyfarchiadau mawr i’r holl dîm artistig.

Gallwch weld A Misummer Night’s Dream yn Theatr y Sherman, Caerdydd tan y Hydref y 29ain …….

Company 1
I : Hannah Daniel
P: Jacob Ifan
T: Jonathan Hawkins

Cyfarwyddydd – Chelsey Gillard
Dramodydd – Rebecca Jade
Lleoliad – Theatr Seligman, Canolfan Gelfyddydau Chapter, Treganna.

Dyma ddrama sy’n aros yn y cof ac yn agored i sawl dehongliad gwahanol. Tri chymeriad sydd ynddi ond mae rôl y trydydd cymeriad yn aneglur yn enwedig ar gychwyn y ddrama. Stori dau berson sydd yma mewn gwirionedd – dau sydd wedi profi cariad, siom a diflastod – pobl broffesiynol sy’n profi enwogrwydd yn gynnar yn ystod eu gyrfaoedd.
Mae taith y cwpwl wedi dechrau yn hynod o gyffrous gan eu bod yn ysgrifennwyr sgriptiau i’r theatr a’r sgrin. Maent yn profi cyfnod hynod o doreithiog ac yn derbyn llwyddiant ar Broadway a thu hwnt. Gellir dweud eu bod wedi cyrraedd y brig – y ‘big time’ – ac yn mwynhau’r holl sylw, y mawl a’r bri a ddaw yn sgil hyn oll.

Ond nid yw’r freuddwyd fawr yn para, yn enwedig felly i’r cymeriad I sy’n cael ei gwthio i’r naill ochr tra bod ei chariad yn derbyn contract enfawr Sci Fi gan gwmni enfawr. Mae’n profi teimladau o dristwch a bradychiad, diffyg hunanhyder ac ansicrwydd. Er ei bod yn caru ei phartner, nid oes lle bellach iddi hi yn ei freuddwyd fawr ef, ac mae hithau’n cael ei gwthio naill ochr. Ceir yma deimlad bod y ddau bellach ddim yn rhannu’r un breuddwydion na dyheadau. O ganlyniad, mae cymeriad I yn symud nôl adre ac yn ceisio ymdopi â byw bywyd gwahanol a newydd. Ers y gwahanu,nid yw`n ysgrifennu bellach ond yn hytrach yn gweithio mewn siôp ac yn datgan ei bod yn hapusach ei byd. Ond tybed a ydy’r boen ac effaith y ‘rejection’ dal yn fyw yn y cof ?

Mae Hammond wedi creu sgript ddiddorol sy’n llifo’n berffaith o un olygfa i’r llall ac mae’r cymeriadau yn rhai gonest, aml haenog a chymhleth. Yn ystod y monologau (sy’n digwydd lawr llwyfan ac yn uniongyrchol i’r gynulleidfa) mae’r ddau yn olrhain eu teimladau yn ystod y cyfnod byr yma pan, ar y dechrau, roedd eu perthynas yn dda cyn i bethau droi’n sur. Dyma arwyddocad teitl y ddrama – “Right Where We Left Us” – Mae cymeriad I wedi’i effeithio’n enbyd gan y toriad yn y berthynas ac mae’n ail greu ac ail ddadansoddi’r camau, y camgymeriadau, yr arwyddion a arweiniodd at y rhwyg rhyngddynt. Cawn y teimlad bod y rhwyg hwn a’r gwahanu wedi effeithio ar y ddau ohonynt, ond hi efallai sy’n dioddef fwyaf.

Mae’r ddau actor, Hannah Daniel a Jacob Ifan, yn cydweithio’n arbennig ac mae eu portread o’r cymeriadau yn real a phoenus. Mae portread Hannah Daniel o’r cymeriad toredig yma ar brydiau yn adeiladau at uchafbwyntiau dramatig effeithiol. Ydy, mae hi wedi ei brifo gan y golled ond mae’n ceisio bod yn ddewr, yn barod i wynebu ei hunllefau personol er mwyn symud ymlaen. Dim ond yn araf bach drwy’r ddrama daw hyn i’r amlwg i’r gynulleidfa fod cymeriad I mewn sesiwn therapi ac yn ceisio wynebu ei hunllefau hi, ac mae atgof yw P yn ei meddwl. Dyna pwy felly yw’r trydydd cymeriad sef T, y therapydd sy’n ceisio arwain ei glaf i (gobeithio!) le gwell.
Mae’r set, sef platfform syml, lliwgar yn symbol o enwogrwydd ffug Holywoodaidd a’r goleuo annaturiol yn awgrymu anghysonderau’r bywyd hwn. Roedd hyn yn effeithiol ond heb dynnu gormod o sylw o’r action a’r sgript. Mae’r ddrama’n gorffen ar nodyn ansicr ond calonogol ac felly’n agored i ddehongliad y gynulleidfa. Fy marn yw bod y clo’r ddrama yn un sy’n awgrymu bod pawb, ar ôl amser, yn medru gwella a symud ymlaen ar ôl trawma a thor perthynas.

Dyma ddrama oedd yn gweddu’n dda i’r gwagle ac i’r theatr hyfryd hon. Llongyfarchiadau mawr i’r holl dîm artistig ac os cewch chi gyfle, ewch i’w gweld. Mae perfformiadau yng Nghanolfan Chapter tan Hydref y 5ed ac mae modd prynu’r sgript hefyd.

(5 / 5)

A Pretty Sh*tty Love – Theatr Clwyd

Actorion – Dan Hawksford a Danielle Bird

Cyfarwyddwr – Francesca Goodridge

Dramodydd – Katherine Chandler

Lleoliad – Theatr Seligman, Chapter, Treganna.

Dyma ddrama hynod bwysig a pherthnasol am drais domestig. Ond nid stori unochrog, ‘du a gwyn’ sydd yma ond yn hytrach stori gymhleth a chreulon dau berson – Hayley a Carl. Mae adegau doniol, tyner a chariadus i’w stori nhw ond, yn y pendraw, y trais, y gormes a’r ymosodiadau erchyll sy’n aros yn y cof.

Mae’r dramodydd Katherine Chandler yn hen law bellach ar greu dramâu bachog a ‘gritty’ am gymeriadau sy’n dioddef o drawma. Sbardun y ddrama oedd hanes personol Stacey Gwilliam merch ifanc a ddioddefodd drais domestig cyson gan ei phartner a geisiodd, yn y pendraw ei lladd a’i chladdu’n fyw ar draeth ger Abertawe. Ond mae’r awdures yn pwysleisio nad ymgais i greu theatr verbatim yw’r ddrama hon  – nid hanes uniongyrchol Stacey a gawn yma – yn hytrach stori ddychmygus sy’n trafod yr un themâu.

Mae Chandler wedi creu sgript arbennig, yn acen Abertawe sy’n llifo’n berffaith o un olygfa i’r llall ac mae’r cymeriadau yn rhai gonest, aml haenog a chymhleth. Mae Hayley’n chwilio am ei thywysog – yn dyheu am ramant – ac yn syrthio dros ei phen a’i chlustiau mewn cariad â Carl. Yn ystod ei monologau, mae’n olrhain ei chefndir teuluol, ei magwraeth a’r adegau o dristwch sydd wedi llunio ei bywyd. Y graith fwyaf yw colled ei thad, i deulu arall ac yna i alcohol. Ond mae’n ferch ddewr a phenderfynol, yn gymeriad sensitif a hoffus. Mae Carl hefyd yn rhannu ei fywyd anodd gyda’r gynulleidfa wrth drafod caethiwed ei fam a’i frawd yntau i gyffuriau. Mae e wedi ei greithio ond yn ceisio palu ei hun allan o’r byd hynny wrth fynychu’r gym yn rheolaidd a chynnal swydd. Ar ddechrau’r garwriaeth, mae Carl yn hynod o amddiffynnol o Hayley ac yn dangos munudau o wir gariad tuag ati. Ond, yn anffodus, mae ei deimladau’n tyfu i fod yn obsesiynol, yn beryglus a chymhellol ac mewn dim, mae Hayley’n cael ei rheoli’n llwyr ganddo. Rydym yn gweld ei bwer yn cynyddu, a’i dymer afreolus yn arwain at ymosodiadau ffyrnig arni ynghyd â munudau o wallgofrwydd llwyr. Ac er bod Carl yn flin wedi’r trais a Hayley’n maddau iddo dro ar ôl tro, yn y pendraw, mae’n gorfod gadael. Mae hyn yn dangos ei chryfder a’i phŵer hithau hefyd i geisio newid pethau. Y tristwch yw ei bod hi’n methu anghofio, a’i bod hi’n cael ei hela a’i herlid ganddo. 

Mae’r ddau actor, Danielle Bird a Dan Hawksford, yn cydweithio’n arbennig ac mae eu portread o’r cymeriadau mor real, bron rydych yn anghofio eu bod yn actio o gwbl. Mae’r cyfarwyddo hefyd yn hynod o gelfydd, oherwydd nid oes llawer o gyffwrdd corfforol rhwng y ddau, yn enwedig yn ystod yr ymosodiadau a’r trais. Yn hytrach, mae’r cyfan yn cael ei gyflwyno i’r gynulleidfa drwy waith corfforol unigol, gyda’r ddau actor yn sefyll naill ochr i’r llwyfan. Mae’r gwagle a’r pellter yn ein hannog ni i greu’r delweddau hyn yn ein meddyliau, ac i deimlo poen Hayley a chasineb Carl. Mae hyn yn hynod effeithiol ac roedd y cyfarwyddo i gyd yn glyfar a dyfeisgar iawn drwy’r holl sioe.

Nid yn unig y sgript, y cyfarwyddo a’r actio sydd i’w ganmol ond hefyd yr ochr dechnegol. Mae’r set yn gyfuniad gwych o ddrysau tryloyw sy’n agor a chau i greu lleoliadau newydd ac ar adegau mae delweddau, negeseuon testun a geiriau allweddol yn cael eu taflu arnynt. Mae’r sain hefyd yn creu’r tensiynau angenrheidiol ond heb amharu ar yr awyrgylch ac mae meicroffonau yn ychwanegu at erchylltra’r trais yn y golygfeydd mwyaf tywyll. Defnyddiwyd tywod  i amgylchynu’r llwyfan ac roedd y traeth, y môr a dŵr yn themâu pwysig drwyddi draw. Cafwyd cyfeiriadau at Chwedl Llyn y Fan Fach ar ddechrau’r ddrama ac roedd hyn yn berthnasol i stori Hayley maes o law. Yr eironi fwyaf yw  bod y ddau gariad wedi cusanu am y tro cyntaf ar draeth Caswell sef yr union le mae Carl yn ceisio lladd Hayley a’i chladdu’n fyw ar ddiwedd y ddrama.

Dyma ddrama boenus a chreulon fydd yn aros yn y cof.  Ond yr hyn sy’n cael ei gyflwyno i ni yw’r ffaith nad yw achosion o drais domestig bob amser yn syml. Ry’n ni i gyd yn euog o ddweud wrth glywed hanesion tebyg …. Pam wnaeth Hayley aros gyda Carl? Pam wnaeth hi fynd nôl ato fe? Beth sy’n bod arni?

Mae’r ddrama hon yn cyflwyno dwy ochr o’r  stori i ni – dau lais,dau fersiwn a hynny yn gelfydd drwy gyfrwng theatrig. Mae’n glyfar, yn dorcalonnus ar adegau ond yn hynod bwerus. Llongyfarchiadau mawr i’r holl dîm artistig.

Cynhyrchiad hir disgwyliedig Canolfan Mileniwm Cymru yw Anthem sy’n cael ei llwyfannu yn y Stiwdio Weston tan Orffennaf y 30ain. Braf yw gweld cefnogaeth i’r Gymraeg a sioeau newydd mewn sefydliad sy’n denu cynulleidfaoedd eang a gobeithio mai arwydd o ymroddiad ehangach i’r theatr iaith Gymraeg yw hon.

Sioe Gerdd a chomedi dychanol yw ‘Anthem’ wedi’i selio ar fformat rhaglenni realiti megis ‘X Factor’ sy’n ceisio dyrchafu pobl gyffredin yn sêr dros nos. Mae chwarae ‘tafod mewn boch’ ar fformat rhaglenni adloniant sgleiniog fel ‘Eurovision’ a ‘Can i Gymru’ yn amlwg yma hefyd, yn enwedig o ran cynllun y set deledu, arddull y sioe a steil y cyflwyno cawslyd o slic. Cymeriadau stoc yw’r dalent sy’n aros i gael eu pum munud o enwogrwydd yn yr ystafell werdd – Teleri (Rhian Morgan), Eifion ac Esyllt (Gareth Elis a Lily Beau Conway), Leon (Iestyn Arwel) a Gerald (Rhys ap Trefor). Mae pob un o’r rhain yn cynrychioli ardaloedd o Gymru ac yn cynnal y gomedi wrth rannu eu bywydau bach pantomeimaidd gyda ni. Mae geiriau eu caneuon unigol wrth iddynt berfformio (a gobeithio dod i’r brig) yn adlewyrchu eu ffantasïau ystrydebol. Mae ochr dechnegol y stiwdio deledu yn siambls llwyr ac yn cael ei redeg gan griw bach hollol ddibrofiad ac aneffeithiol. Tudur y Cyflwynydd sy’n angori’r cyfan, yn ceisio achub y dydd, a’r sioe o ran hynny! – ac wrth gwrs ei yrfa, er bod ei ymdrechion yn aflwyddiannus yn y pendraw.

Yn sgil y rhialtwch, mae gan bob un ei angst personol, sydd wrth gwrs yn ychwanegu ymhellach at y gomedi a’r ffraethineb, e.e. Teleri, sy’n dyheu i gael ei derbyn gan yr ‘in-crowd’ Cymreig ac Eifion sydd eisiau rhedeg i ffwrdd mor bell phosib ohono! Mae’r cyfan, y themâu a’r mathau o gymeriadau yn dwyn i gof cyfresi teledu Cymreig o’r gorffen.

Cafwyd dawnsio a chanu, tantrums a dagre, gyda chydweithio hyfryd rhwng y cymeriadau. Ond mae’r cystadlu bitshlyd a’r antics erbyn y diwedd yn cilio. Yn hytrach mae’r cymeriadau, neu rai ohonynt o leiaf, yn sylweddoli bod eu bywydau bach cyffredin yn ddigon! Does dim angen yr enwogrwydd ffug arnynt i fod yn hapus!

Felly os y’ch chi ffansi noson ysgafn mas mewn theatr hyfryd, dyma’r sioe i chi. Mae’r deunydd yn addas hefyd i ddysgwyr gan fod y ddeialog a geiriau’r caneuon yn cael eu cyfieithu a’u taflu ar daflunydd sy’n rhan o’r set liwgar. Sioe 90 munud yw hon – dim egwyl, ac mae modd mynd a diod gyda chi i’r theatr. Ar ben hyn, mae pris y tocynnau’n rhesymol o’i gymharu â’r prif awditoriwm. Joiwch!